نکته اول: تبدیل تعهد در بعضی موارد در موضوع تعهد اتفاق میافتد. یعنی موضوع تعهد عوض میشود. موضوع تعهد اصلی عوض میشود و موضوع تعهد جدید جایگزین میشود. مثل گندم به جای برنج
نکته دوم: در برخی موارد، منشأ یا سببی که تعهد از آن ایجاد شده است تغییر میکند. مثلا شخصی به موجب قرارداد اجاره، 100 میلیون تومان بابت اجارهبها بدهکار میشود. یعنی منشأ یا سبب ایجاد تعهد قرارداد اجاره است. طرفین توافق میکنند که مبلغ بدهی به عنوان عقد قرض باشد. در این صورت مقررات عقد قرض بر رابطه بین دو نفر جاری است.
نکته سوم: ممکن است این موضوع پیش آید که شخص ثالثی به یک طلبکار مراجعه میکند و بدهی بدهکار را بر عهده میگیرد. در این صورت دین از بدهکار اصلی به شخص ثالث منتقل میشود. این مورد تبدیل تعهد نیست و به نوعی «انتقال دین» به شمار میآید.
نکته چهارم: در هر سه مورد بالا در صورتی که تبدیل تعهد انجام شود یا انتقال دین صورت گیرد، چنانچه برای تعهد اصلی، تضمیناتی وجود داشته باشد با تبدیل یا انتقال تعهد، تمامی تضمینات از بین میرود. مگر اینکه تضمینات در توافق جدید مجددا آورده شود.
نکته پنجم: ممکن است طلبکار به شخص ثالث مراجعه کند و بگوید از فلانی 100 میلیون تومان طلبکارم به تو انتقال میدهم. این مورد نیز تبدیل تعهد نیست و انتقال طلب حساب میشود. انتقال طلب در چک بسیار اتفاق میافتد. مثلا دارنده چک با ظهرنویسی چک را به ثالث منتقل میکند.
نکته ششم: در انتقال طلب، تضمینها از بین میرود مگر در خصوص اسناد تجاری (چک، سفته و برات) که تضامین آن نیز منتقل میشود.
