مطابق مواد ۲۱ تا ۴۵ قانون ثبت، موارد زیر از جمله شرایطی هستند که ابطال و اصلاح سند رسمی مالکیت با حکم دادگاه قابل انجام است:
ملکی بر خلاف قانون، ثبت شده باشد: در این صورت، ذینفع میتواند از طریق دادگاه تقاضای ابطال ثبت و سند مالکیت را داشته باشد.
وجود تعارض در اسناد مالکیت: در صورتی که بین اسناد مالکیت تعارضی وجود داشته باشد، دارنده سند معارض باید ظرف مهلت قانونی دو ماه از تاریخ ابلاغ و اخطار اداره ثبت، با ارائه دادخواست به دادگاه عمومی صالح، تقاضای ابطال سند مخالف قانون را مطرح کند.
سندی که مخل حقوق دیگران است: اگر سند مالکیت به دلیل اشتباه در عملیات مقدماتی و ثبتی تنظیم شده باشد و این اشتباه به حقوق دیگران لطمه بزند، هیأت نظارت میتواند تشخیص دهد و به ذینفع اخطار دهد که برای طرح دعوا و صدور حکم اصلاح به دادگاه مراجعه کند.
اشتباه در تفکیک ملک: اگر در عملیات تفکیک ملک اشتباهی رخ داده و به ثبت رسیده باشد، رسیدگی به آن در صورتی که مخل حقوق دیگران نباشد، برعهده هیأت نظارت است. اما اگر این اشتباه به حقوق دیگران آسیب رسانده باشد، دادگاه صالح رسیدگی خواهد کرد.
