آیا امکان تشدید دیه وجود دارد؟

بر اساس دین اسلام، در برخی زمان ها و مکان ها حرمت خاصی وجود دارد و مسلمانان حق ندارند در آن زمان به کسی صدمه بزنند و در زمان بروز این صدمات، مجازات سنگین تری برای آنان در نظر گرفته می شود بنابراین ارتکاب جنایت بر اشخاص در این مواقع موجب تشدید دیه خواهد شد.

فروش ملک مشاع در رهن بانک به چه صورتی است؟

در اینجا در صورت عدم پرداخت بدهی توسط مشتری بانک می تواند از اجرای ثبت فروش ملک مشاع را به اندازه سهم بدهکار تقاضا کند.

آیا فروش ملک در رهن بانک امکان پذیر است؟

این امر نیازمند موافقت بانک است.

آیا به رهن گذاشتن ملک مشاع ممکن است؟

بله هر کسی می تواند در حدود سهمی که دارد همان مقدار را به رهن بگذارد.

شرایط بانک برای اجازه فروش ملک

برای فروش ملک در رهن بانک، معمولا بانک ها شرایط و ضوابطی دارند. مثلا ممکن است در یک بانک خریدار ملزم باشد به اندازه بدهی باقی مانده اوراق خریداری کند و یا سپرده ای در بانک داشته باشد.

فروش ملک مشاع در رهن بانک

طبق قانون مالی که در رهن قرار میگیرد؛ راهن یا کسی که به رهن داده است نمی تواند کاری را انجام دهد که به ضرر طلبکاری که مال در وثیقه وی است ضرری برسد. برای مثال نمی تواند مال را به فروش برساند.

اما با وجود این اگه فروش مال و یا ملکی که در رهن است با در نظر گرفتن حقوق بانک و یا طلبکار باشد این فروش می تواند صحیح باشد. یکی از ضوابط این است که اجازه بانک در این راستا باید گرفته شود و بانک با این فروش موافقت کند. پس فروش ملک مشاع در رهن بانک منوط به موافقت بانک است.

منظور از رهن چیست؟

رهن عقد و قراردادی است که در آن، فرد مالی را در قبال طلبی که دارد و گرفته است به وثیقه به طلبکار میدهد. مانند این که شما از بانک وام گرفته اید و بدهکار بانک هستید که بانک برای تضمین پرداخت وام از شما ملک و… را وثیقه یا رهن میگیرد.

خلع ید ملک اجاره ای بدون قرارداد

خلع ید برای موردی است که فرد به صورت غیر قانونی و بدون اجازه در ملک دیگری تصرف کرده در جایی که حتی به صورت شفاهی توافق بر اجاره وجود دارد باید این اجاره و وقوع آن اثبات شود و سپس تخلیه ملک را درخواست کرد حال اگر دادگاه وقوع اجاره را احراز نکرد می توان از طریق خلع ید اقدام کرد.

تفاوت دستور تخلیه و حکم تخلیه

دستور تخلیه برای مواردی است که در وقوع اجاره شکی نیست و مطابق قانون منعقد شده است و همچنین بررسی قضایی پیچیده ای ندارد که با اتمام مدت می توان از شورای حل اختلاف این دستور تخلیه را اخذ کرد. اما در حکم تخلیه به دلیل پیچیدگی بیشتر و اختلافی بودن آن نیاز است که دادگاه به آن رسیدگی کند که زمان بیشتری برای حکم تخلیه و اخذ آن لازم است برخلاف دستور تخلیه. در ابن مورد یعنی اجاره بدون قرارداد باید دادخواست حکم تخلیه را مبنا قرار دهیم.

حکم تعدی و تفریط چیست؟

در تعدی و تفریط فرد به علت کوتاهی و تقصیر مسئول جبران خسارات وارده به مال خواهد بود و باید آن را به مالک پرداخت کند.

کوتاهی کردن در نگهداری مال

اگر فرد در مالی که به او سپرده شده تقصیر و کوتاهی یا تعدی و تفریط کند دیگر عنوان امین درباره وی صادق نخواهد بود و اصطلاحا در حکم غاصب است و اگر خساراتی در این زمینه به بار آید مسئولیت خواهد داشت. و به نوعی مانند غاصب با وی رفتار می شود و خسارات را از وی می گیرند.

 

برای مثال اگر فرد در اجاره تعدی و تفریط کند؛ هم مسئول خسارات خواهد بود و هم اینکه موجر حق دارد اجاره را به این دلیل فسخ کند.

 

به سراغ مثال قبلی برویم؛ فرض کنیم شما مالی را به کسی سپرده اید که از آن نگهداری کند مثلا طلا و جواهرات خود را به کسی سپرده اید برای نگهداری (ودیعه) حال، آن شخص، بدون آنکه از شما اجازه بگیرد در یک مهمانی که پیش رو دارند از آن استفاده می کند؛ در اینجا اگر هر اتفاقی برای آن مال بیفتد مثلا دزدیده شود یا گم شود؛ آن فرد باید تمام قیمت آن طلا و جواهرات را به شما پرداخت کند.

تفریط به چه معناست؟

تفریط یعنی کم کاری کردن و کوتاهی کردن به عبارت ساده تر در تفریط فرد کاری را که لازم است انجام بدهد انجام نداده است و ترک وظیفه کرده است.

برای مثال شما به طور امانت دستبند طلایی که به کسی سپرده اید که از آن نگهداری کند اما به دلیل حساسیت آن باید آن را در جایی امن نگه می داشت در معرض دید قرار داده و به سرقت رفته است.

تعدی به چه معناست؟

تعدی خود به معنای تجاوز از حد است یعنی فرد کاری را که نباید انجام می داد انجام داده است. برای مثال در عقد اجاره، مستاجر نباید تغییراتی در شکل مورد اجاره انجام دهد و یا این که نباید به دیوار ها و یا سایر بخش ها ضرر وارد کند ولی این کار را انجام می دهد؛ در اینجا مرتکب تعدی شده است.

اموال منقول و اسباب منزل چگونه بین وراث تقسیم می شود ؟

=ارث به معنای انتقال قهری اموال و دارایی های فردی است که فوت شده به وراث وی می باشد. بنابراین، ارث شامل همهی اموال اعم از منقول (مانند وسایل خانه) و غیرمنقول (مانند خانه و زمین) و دارای اعم از مثبت و منفی می شود که به ترتیب و مطابق طبقات ارث بری تقسیم می گردد.

=مطابق ماده 862 قانون مدنی طبقات ارث که به موجب رابطه ی نسبی ارث می برند به شرح زیر می باشد:

1=اولین طبقه: والدین، فرزندان و فرزندان فرزندان

2=دومین طبقه: اجداد، خواهر، برادر و فرزندان آن ها

3=سومین طبقه: خواهران، برادران والدین و اولاد آن ها

=در خصوص تکلیف اسباب و وسایل منزل پس از فوت مالک آنها باید گفت به موجب ماده 1118 قانون مدنی زن مستقلا میتواند در دارائی خود هر تصرفی را که میخواهد بکند. در واقع، جهیزیه نیز جز اموال زن بوده و دارایی او محسوب می گردد. به همین خاطر می توان گفت اسباب و وسایل منزل در صورتی که جهیزیه زن باشد، جز دارایی زن بوده و به ورثه ی او می رسد و در صورتی که متعل به مرد باشد، جز دارایی مرد محسوب می گردد.

=بنابراین، وسایل خانه نیز در صورتی که جهیزیه بوده یا متعلق به زن باشد، همچون سایر دارایی های زن مطابق قواعد ارث میان ورثه ی زن تقسیم می گردد.

شرایط تنصیف دارایی

شرط تنصیف اموال را می توانید به طور مطلق در عقدنامه ذکر کنید به این معنا که شرط کنید بعد از ازدواج در صورتی که به هر دلیلی طرفین از یکدیگر جدا شدند اموال آن ها نصف شود و هر یک صاحب نیمی از اموال یا معادل قیمتی آن گردند؛ بنابراین در صورتی که شرط به شکل بالا ذکر شود حتی در صورتی که زن در هنگام تاهل اموالی به دست آورد نیمی از اموال مذکور بعد از طلاق و جدایی به مرد تعلق می گیرد همچنین است در موردی که مرد اموالی به دست آورد.

 

=وقوع طلاق: تحقق این شرط منوط به طلاق است. به عبارت دیگر این شرط بر خلاف شروط دیگری که ضمن عقد ازدواج وجود دارد منوط به وقوع طلاق و جدایی طرفین است یعنی زن علی الاصول نمی تواند بدون طلاق از همسر خود درخواست اجرای این شرط را نماید و الزام شوهر قبل از طلاق به اجرای شرط تنصیف دارایی امکان پذیر نیست.

زوج خواهان طلاق باشد: اجرای شرط نصف شدن دارایی صرفا زمانی می تواند درخواست شود که طلاق به درخواست زوج (مرد) باشد و اگر زن خواهان طلاق و جدایی باشد نمی تواند از این شرط استفاده کند. همچنین در صورتی که طلاق مستند به تخلف زن از وظایف زناشویی یا به دلیل سوء رفتار یا سوء اخلاق زن باشد با وجود اینکه این طلاق به درخواست مرد است بازهم زن امکان درخواست اجرای شرط تنصیف دارایی را نخواهد داشت. مثلا زمانی که نشوز و عدم تمکین زن در دادگاه اثبات و رای قطعی برآن صادر شود زن امکان استفاده از این شرط را از دست خواهد داد.

 

=ملاک شرط تا نصف اموال: در این شرط عبارت “تا نصف دارایی” درج شده است. لذا دادگاه می تواند از کمترین میزان تا نصف دارایی را موضوع حکم قرارداده و مرد را ملزم به تملیک آن میزان از دارایی خود به زن یا پرداخت معادل آن نماید ولی به هیچ وجه نمی تواند به بیشتر از آن حکم کند به عبارت دیگر عبارت “تا نصف دارایی” به قاضی دادگاه این اختیار را می دهد که به هر میزانی از اموال مرد را که صلاح می داند به تملک زن درآورد البته این میزان نباید از نصف دارایی مرد تجاوز کند.

=اموال حاصل زندگی مشترک باشد: این شرط از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. به موجب این شرط کلیه اموالی که مرد بعداز ازدواج به دست می آورد در صورتی که حاصل زندگی مشترک باشد مشمول تنصیف دارایی می شود پس اموالی که قبل از ازدواج در تملک مرد بوده یا اموالی که به دست آوردن آن ها حاصل زندگی مشترک و زناشویی نیست مثل اموالی که به مرد ارث رسیده باشد مشمول شرط تنصیف دارایی نیست.

 

=دارایی در زمان طلاق موجود باشد: موجود بودن اموال حین طلاق شرط لازم برای اجرای این شرط است. بنابراین شامل اموال از بین رفته اعم از تلف یا مفقود شده، نمی شود. همچنین آنچه موضوع شرط است، دارایی زوج است، لذا به نطر باید دیون زوج نیز مدنظر قرار گیرد. به عنوان مثال اگر زوج نسبت به مهر زوجه ای که می خواهد او را طلاق دهد یا زوجه دیگرش مشغول الذمه باشد، پرداخت مهریه زوجه مذکور یا زوجه دیگر از دارایی زوج، نسبت به اعمال شرط تنصیف دارایی مقدم است و حتی بنا بر نظری اجرای این شرط نسبت به مستثنیات دین هم ممنوع بوده و تعهد به انتقال تا نصف مال زوج نیز نمی تواند از این قاعده کلی مستثنی باشد. نکته ای که در اینجا لازم است ذکر کنیم این است که ادعای اعسار از سوی مرد در دعوای اجرای شرط تنصیف دارایی پذیرفته نیست زیرا با وجود بودن عین مال ادعای اعسار بلاوجه است و ادعای اعسار صرفا نسبت به دین قابل پذیرش است نه عین.

ماهیت شرط تنصیف دارایی

شرط را می توان التزام و تعهدی تبعی و ضمن عقد دانست که در مانحن فیه اولا بدلیل لزوم توفق زوجین بر آن، دارای ماهیتی قراردادی است و ثانیا از نوع شرط فعل حقوقی موضوع بند۳ ماده ۲۳۴ قانون مدنی است که موضوع آن «تعهد انتقال و تملیک بلاعوض تا نصف دارایی تحصیل شده زوج در زمان زوجیت، به زوجه» است. به لحاظ حقوقی بر شرط مذکور ایراداتی همچون مجهول بودن مقدار مالی که هنگام طلاق از سوی زوج به زوجه منتقل می گردد در زمان توافق زوجین بر شرط مزبور، به واسطه عبارت «تا نیمی از دارایی» در متن آن، و نیز عدم وجود دارایی موضوع شرط حین عقد نکاح وارد شده است. برخی معتقدند نظر به اینکه شروط باطل و مبطل عقد در مواد ۲۳۲ و ۲۳۳ قانون مدنی اشاره شده است و در میان آن ها شرط مجهول وجود ندارد و تنها، شرط مجهولی که موجب جهل به عوضین شود (بند۲ ماده ۲۳۳) مبطل عقد است لذا سایر شروط، هرچند مجهول باشند، به لحاظ فرعی بودن و عدم ضرورت علم تفصیلی مذکور در ماده۲۱۶ قانون مدنی برای اعتبار شروط، باطل و مبطل نیستند برخی وکیل پایه یک دیگر نیز شرط مجهول را تنها در عقود معاوضی، به دلیل سرایت جهل به عوضین، باطل و مبطل عقد دانسته و در عقود غیر معاوضی (همچون نکاح موضوع بحث) صحیحی و غیرمبطل می دانند. اما گروهی دیگر بر این باورند که هرچند شرط، جنبه فرعی و تبعی نسبت به عقد دارد، اما همانند عقد باید تمام شرایط اساسی صحت عقد موضوع ماده۱۹۰ قانونی مدنی را دارا باشد، در غیر این صورت فاقد اعتبار قانونی است.

راهکارهای مدیریت موقعیت های تعارض منافع چیست؟

برای مدیریت هر یک از موقعیت های ذکرشده روش ها و شیوه هایی مشخص شده است تا بتوان تا حد ممکن آن ها را کنترل نمود و یا از رخ دادنشان جلوگیری کرد. در کنار این موارد خاص راهبردهایی نیز برای مدیریت موقعیت­های تعارض منافع به صورت کلی و عام مطرح هستند که در اینجا اشاره کوتاهی به آن ها می کنیم:

 

1=موارد عام: افشای وجود تعارض منافع: افشای تعارض منافع یکی از راه های مهم و کم هزینه برای مدیریت و کنترل آن است. افراد در زمان هایی خاص مانند شروع تصدی یک مسئولیت، بستن قراردادها یا تغییر جایگاه باید تعارض منافع بالقوه موقعیت خود را افشا کنند. اعمال محدودیت: یکی از راه های کنترل تعارض منافع ایجاد محدودیت ها و ممنوعیت های قانونی برای برخی موارد مانند داشتن شغل دوم، دریافت هدایا، سهامداری یا مالکیت شرکت های خصوصی توسط خود مسئول یا اعضای خانواده اش است. اعلام منافع مالی: مسئولان در برخی مشاغل باید دارایی های شخصی و خانوادگی شان را در زمان تصدی یک مسئولیت اعلام نمایند.

 

2=موارد مبتنی بر موقعیت:

 

=متأثر کردن قاعده گذار از نتایج اجرای قواعد یا تفکیک قاعده گذار و مجری

=تفکیک ناظر و نظارت شونده

=برطرف کردن تعارض میان درآمدها و وظایف سازمان: از طریق تعیین مسیر دیگری برای کسب درآمد برای سازمان که در تعارض با وظایف و اهداف آن نباشد.

برطرف کردن تعارض بین وظایف یک سازمان: باید وظایف یک سازمان را به گونه ای تعریف و تعیین نمود که باهم در تعارض قرار نگیرند.

تغییر قواعد در فرایندهای کارشناس محور: باید به گونه ای عمل شود که در موارد نیاز به نظر کارشناس (امضای طلایی) احتمال فساد کم شود برای مثال از طریق قطع رابطه کارشناس و متقاضی و کاهش امکان تبانی.

مرکز توانمندسازی حاکمیت و جامعه به مدت بیش از ۲۰ ماه است که روی موضوع تعارض منافع به صورت متمرکز مشغول پژوهش است و در این مدت تعارض منافع را در حوزه های گوناگون مورد کاوش و بررسی قرار داده است که حوزه های ذکرشده عبارت اند از: نظام بانکی، شهرداری، برنامه و بودجه، حوزه خیریه ها، مسکن و شهرسازی، محیط زیست، انرژی، تامین اجتماعی و صندوق های بازنشستگی، حوزه تعاون، کار و بهزیستی.

مفهوم تعارض منافع در قانون تجارت

تعارض منافع در حقوق تجاری نیز مفهومی مشابه آنچه گفتیم دارد. این اصطلاح هم در اسناد و قوانین بین المللی تجاری زیاد به کار رفته و هم در حقوق تجاری کشورمان وجود دارد. برای درک بهتر تعارض منافع در اسناد بین المللی، می توان تعریف های موجود را بررسی کرد:

 

.سازمان توسعه و همکاری های اقتصادی (OECD): «تعارض منافع زمانی رخ می دهد که یک فرد یا شرکت (اعم از خصوصی یا دولتی) در موقعیتی قرار بگیرد که به نحوی از شرایط رسمی یا حرفه ای خود در جهت منافع شخصی یا منافع مربوط به شرکت خود بهره ببرد.»

.سازمان بین المللی شفافیت: «موقعیتی که فرد یا سازمانی (اعم از دولتی، تجاری، رسانه ای یا جامعه مدنی) مجبور به انتخاب میان وظایف شغلی و منافع شخصی خود شود.»

تفاوت تعارض منافع فردی و سازمانی چیست؟

تعارض منافع فردی زمانی اتفاق می افتد که منافع شخصی فرد با مسئولیت های او در تعارض باشد، اما مفهوم تعارض منافع در سازمان کمی متفاوت است. تعارض منافع در سازمان زمانی رخ می دهد که انجام وظایف سازمان در تعارض با منافع آن سازمان باشد، مثلا وقتی سازمانی مأمور نظارت بر فعالیت سازمان های مشابه خود شود، ممکن است برخی از فعالیت ها مشمول جریمه ای شود که همین سازمان مسئول تعیین کردنش است. در این حالت، تعارض منافع سازمان محور اتفاق افتاده است. نمونه دیگر از تعارض منافع در سازمان یا در عالم تجارت، زمانی است که مدیر یک بخش با سازمان دیگری معامله ای انجام دهد که به نفع آن مدیر و به زیان سازمانش باشد. تعارض منافع در سازمان ممکن در زمان گردآوری اطلاعات محرمانه نیز اتفاق بیفتد. مثلا ممکن است مأمور گردآوری اطلاعات محرمانه برای یک سازمان یا شرکت، به اطلاعاتی دست پیدا کند که برای او منفعت شخصی داشته باشد.

موقعیت های تعارض منافع چیست؟

1=اشتغال بیرونی (اشتغال همزمان): اشتغال بیرونی به معنای حضور همزمان یک مدیر یا کارمند بخش دولتی در بخش خصوصی و در حوزه کاری مشابه است. البته حضور همزمان در دو شرکت بخش خصوصی نیز می تواند تعارض منافع ایجاد نماید و مصداق اشتغال بیرونی قلمداد گردد.

2=ارتباطات پساشغلی (مسأله درب گردان): این نوع از تعارض منافع در دو موقعیت بروز می یابد. موقعیت اول زمانی ایجاد می شود که فردی پس از فراغت از مسئولیتش در بخش دولتی به هر دلیلی (بازنشستگی، استعفا و …) بلافاصله در همان حوزه کاری در بخش خصوصی مشغول به کار شود. این موقعیت موجب می شود فرد در زمانی که در بخش دولتی مشغول به کار است، توجه ویژه ای به یک سازمان بیرونی داشته باشد و به گونه ای عمل کند که بتواند بعد از فراغت به آن سازمان بپیوندد. همچنین وی بعد از حضور در بخش خصوصی از رانت های اطلاعاتی و ارتباطی خود در بخش دولتی برای پیشبرد امور در بخش خصوصی سود می برد. در موقعیت دوم فرد بالعکس از بخش خصوصی وارد بخش دولتی می شود و معمولاً سمتی بالا در بخش دولتی کسب می کند.

3=تعارض منافع نظارت بر خود (اتحاد ناظر و منظور): به موقعیتی اطلاق می شود که فرد یا سازمانی مسئول نظارت بر رفتار و عملکرد خویش باشد یا مسئولیت نظارت بر سازمان یا شخصی را داشته باشد که خودش به کار گمارده است.

4=تعارض منافع در قاعده گذاری برای خود (اتحاد قاعده گذار و مجری): قاعده گذاری برای خود همان گونه که از نامش پیداست به معنای ایجاد امکان برای یک شخص یا سازمان است که مسئولیت تمام یا بخشی از قاعده گذاری برای خود را بر عهده داشته باشد؛ برای مثال در خصوص میزان حقوق و مزایایش خودش تصمیم گیری کند.

5=تعارض درآمد و وظیفه: این موقعیت ناشی از شیوه و ساختار درآمدی خاص یک سازمان است که موجب می شود کارکنان جهت کسب درآمد بیشتر برای خود یا سازمانشان در معرض تعارض منافع قرار بگیرند زیرا کسب درآمد بیشتر با زیر پا گذاشتن بخشی از وظایفشان رخ می دهد.

6=تعارض وظایف: به شرایطی اطلاق می شود که در آن میان وظایف گوناگون یک فرد یا سازمان تعارض ایجاد می شود و موجب می گردد که آن فرد یا سازمان نتواند به خوبی همه وظایفش را به انجام رساند.

7=تعارض منافع در ارتباط/ پیوند/ وابستگی با گروه های اجتماعی (قومی، مذهبی، سیاسی یا حرفه ای): ارتباط با گروه های گوناگون اجتماعی که فرد عضویت یا تعهدی در آن ها دارد، یکی دیگر از موقعیت های تعارض منافع را ایجاد می نماید. زیرا ممکن است فرد منافع آن گروه را به انجام وظایفش ترجیح دهد.

8=تعارض منافع در ارتباطات خویشاوندی، خانوادگی و دوستانه: هر نوع رابطه ای که فرد در حوزه کاریش با خویشاوندان و دوستان داشته باشد، موقعیت تعارض منافع ایجاد می کند. این رابطه می تواند از نوع اشتغال، سهامداری، رابطه مالی و … باشد.

9=تعارض منافع ناشی از قبول هدیه: قبول هدیه ازجمله مصادیقی است که در ادبیات جهانی بسیار پرتکرار و پردامنه است. قبول هر نوع هدیه ای می تواند به تعارض منافع منجر شود زیرا فرد را از انجام وظایف حرفه اش دور می کند و به سوی منافع شخصی می کشاند.

10=تعارض منافع ناشی از در اختیار داشتن اطلاعات درونی: اگر کارکنان یک سازمان دولتی از اطلاعات درونی سازمانشان برای کسب منافع شخصی خود استفاده کنند، با موقعیت تعارض منافع مواجه هستند.