آیا سهم الارث فرزند دختر و پسر در قانون جدید مساوی شده است؟

قانون جدیدی در مورد تساوی سهم الارث فرزند دختر و پسر وجود ندارد، و سهم الارث دختر و پسر به همان شکل قانون سابق نابرابر بوده و در سال جدید نیز پسران دو برابر دختران ارث می برند مگر در شرایط خاص که وصیت نامه ای وجود داشته باشد.

قانون جدید تقسیم ارث بین فرزندان تصویب شد؟

متاسفانه این سوالی که به کرار پرسیده میشود، آیا قانون جدیدی در تقسیم ارث بین فرزندان تصویب شده است یا خیر؟ قطعا پاسخ به این سوال منفی میباشد، در مطالب قبل هم عنوان کردیم که قانون جدیدی برای تقسیم ارث بین فرزندان تصویب نشده است و کماکان قانون سابق قابلیت اجرا دارد، و سهم پسران دو برابر دختران می باشد.

سهم الارث دختر و پسر در قانون جدید

در قانون جدید در سال ۱۴۰۲ سهم الارث دختر و پسر مساوی نشده است، و قانون به همان شکل سابق در خصوص تقسیم سهم الارث دختر وپسر تعیین تکلیف نموده و لازم الاجرا می باشد، اصولا سهم پسران دو برابر دختران می باشد، مگر اینکه متوفی در مورد ارث خود تعیین تکلیف نموده باشد یا وصیت نامه ای تنظیم شده باشد که سهم الارث دختران بیشتر یا مساوی با پسران شود، که این مورد در هریک از پرونده های ارث متفاوت بوده است.

قانون جدید تقسیم ارث بین فرزندان

قانون جدیدی در خصوص تقسیم ارث فرزندان وجود ندارد و طبق قانون مدنی در ماده ۹۰۷ مشخص شده است که به فرزندان متوفی به چه میزان ارث می رسد، و در سال ۱۴۰۲ هیچ تغییری در قانون تقسیم ارث بین فرزندان بوجود نیامده است. و در آخر باید عنوان کنیم که اگر جنسیت فرزندان یکی باشد همگی مساوی ارث می برند، اما اگر دختر و پسر با هم باشند ، پسر دو برابر دختر ارث می برد.

مدارک لازم برای انتقال حقوق متوفی بازنشسته کشوری

برای برقراری حقوق متوفی بعد از فوت باید سیکل اداری مربوط به سازمان مربوطه طی شود و مداک مورد نیاز آن نیز به شرح ذیل است؛

 

۱- کپی صفحه اول و دوم شناسنامه متقاضی متقاضی و متوفی

 

۲- انحصار وراثت متوفی

 

۳- گواهی فوت

 

۴-صفحه اول و دوم شناسنامه و کارت ملی متوفی

 

۵- عقدنامه همسر دائمی متوفی

 

۶-گواهی اشتغال به تحصیل فرزند ذکور

مدارک لازم برای انتقال حقوق متوفی به همسر

انتقال حقوق به همسر یا فرزندان نیازمند این است که ورثه مدارک لازم را به سازمان مربوطه ارائه دهند. 

 

۱- گواهی فوت متوفی 

 

۲- انحصار وراثت اخذ شده از شورای حل اختلاف

 

۳- شناسنامه و کارت ملی متوفی

 

۴- شناسنامه و کارت ملی ورثه یا کپی برابر با اصل 

 

۵- عقدنامه همسر دائمی متوفی

 

۶- تقاضانامه برقراری حقوق متوفی

نحوه تقسیم ارث برادر مجرد

بعد از تعیین تکلیف در این خصوص که چه کسانی وراث متوفی هستند، نوبت به نحوه و چگونگی تقسیم ارث برادر مجرد میرسد، ورثه ابتدا باید از کل دارایی و اموال متوفی اطلاع داشته باشند تا بتوانند به نحو صحیح درخواست تقسیم ارث را مطرح نمایند تا منجر به صدور قرار رد دادخواست نگردد. مشخصات کامل مترک بعنوان مثال اگر قصد تقسیم ملکی را دارید باید، آدرس دقیق و پلاک ثبتی به دادگاه ارائه شود. معمولا وراث از اموال و دارایی متوفی اظهار بی اطلاعی می نمایند، بهتر است در اینگونه موارد قبل از طرح دادخواست تقسیم ارث، ابتدا درخواست تحریر ترکه به شورای حل اختلاف ارائه گردد، و با صورت اموال که توسط شورای حل اختلاف استعلام گردیده است، درخواست تقسیم ارث ثبت گردد. و بعد از رسیدگی و فروش از طریق دادگاه میتوان ارث برادر مجرد را بین وراث که در طبقه اول پدر و مادر می باشند و یا در صورت فوت آنها در طبقه دوم برادرها و خواهرها تقسیم می شود.

 

 

ارث عمه مجرد

طبق قانون ارث طبقات مختلف اگر ذی نفع باشند می توانند این موضوع را در شورای حل اختلاف ثابت نمایند و گواهی انحصار وراثت را اخذ نمایند. اگر عمه دارای پدر و مادر و همسر و فرزند نباشد ارث او به خواهر و برادر او میرسد، ولی اگر پدر بعد از عمه فوت کرده باسند میتوان بعنوان قائم مقام پدر درخواست ارث نمود، میزان ارث برادر زاده از عمه نیز حالات مختلفی دارد اگر برادر زاده تنها باشد تمام ارث به او میرسد، طبق ماده ۸۹۰ قانون مدنی اگر متوفی خواهر یا برادر نداشته باشد اولاد خواهر یا برادر در کنار اجداد اگر زنده باشند ارث میبرند، البته اولاد خواهر و برادر بر حسب نسل ارث می برند.

نحوه تقسیم ارث خواهر مجرد

نحوه تقسیم ارث خواهر مجرد به چه شکل است، در صورتی که دختری ازدواج نکرده باشد ، و پدر و مادر او نیز در قید حیات نباشند، اموال و دارایی او به خواهر و برادر او به ارث می رسد، اگر خواهر یا برادر تنها وراث باشند تمام ارث را می برند، و اگر وراث متعدد باشند، و چند برادر و خواهر ابی یا چند خواهر و برادر ابوینی باشند سهم پسرها دو برابر دخترهاست.

سهم الارث پسر مجرد بعد از فوت پدر

بعد از فوت پدر دارایی او به فرزندان او منتقل می گردد،

در تقسیم بندی طبقات اول و دوم و سوم سهم هر یک از ورثه مشخص شده است، مطابق ماده ۹۰۷ قانون مدنی اگر متوفی یک فرزند داشته باشد، چه دختر و چه پسر با شد کل ماترک به آن فرزند میرسد، اگر اولاد متعدد باشند، همه پسر یا همه دختر باشند سهم الارث بین همه بصورت تساوی تقسیم می شود. اما اگر اولاد متعدد باشند و بعضی پسر و بعضی دختر باشند ، پسر دو برابر دختر ارث می برد.

تقسیم ارث برادر بدون فرزند

با فوت شخص دیون و دارایی متوفی به وراث حین الفوت او به ارث می رسد. برای تعیین این امر که چه شخص یا اشخاصی از متوفی ارث می برند، وراث باید درخواست گواهی انحصار وراثت را به شورای حل اختلاف محل زندگی متوفی تقدیم کنند، و با در دست داشتن مدارک کامل ورثه و متوفی و استشهادیه ای که در دفترخانه توسط ۳ نفر شهود تایید شده است، به شعبه مربوطه مراجعه نموده و به درخواست انحصار وراثت رسیدگی میشود. لازم به ذکر است یادآوری کنیم اگر ورثه مدارک کامل وراث دیگر یا متوفی را ندارند باید از شعبه ای که به درخواست انحصار وراثت رسیدگی میکند بخواهند که از اداره ثبت احوال در این خصوص استعلام شود. بعد از صدور گواهی انحصار وراثت نوبت به تقسیم و فروش اموال میرسد، اگر کل ورثه در مورد تقسیم و فروش اموال با یکدیگر توافق داشته باشند، می توانند با توافق اموال را بین خود تقسیم نمایند، اما استثنایی در این موردوجود دارد، اگر بین وراث محجور یا صغیری وجود داشته باشد دیگر توافق برای فروش معنا ندارد، و حتما باید اموال از طریق دادگاه به فروش برسد. و در جایی که وراث با همدیگر اختلاف داشته باشند، به درخواست هر یک از وراث اموال از طریق دادگاه تقسیم و به فروش می رسد.

سهم ارث فرزند ازدواج نکرده

قانون مدنی در مورد سهم ارث فرزند و پدر و مادر و همسر و نیز طبقات بعدی بصورت کامل تعیین تکلیف نموده است. وقتی متوفی مجرد باشد و اصلا ازدواج نکرده باشد وراث حین الفوت فرزند ازدواج نکرده، پدر و مادر متوفی هستند و در صورتی که پدر و مادر فوت نموده باشند، نوبت به طبقه دوم که همان خواهر و برادر هستند میرسد. بطور کل تا زمانی که حتی یکنفر از طبقه اول تا سوم زنده باشند ارث به طبقات بعدی نمی رسد.

یعنی برای فوت شدگان قبل از سال ۹۵ مثلا امسال ۱۴۰۲ مالیات بر ارث حذف شده است؟

در مورد مالیات بر ارث، باید توجه داشت که این مالیات برای فوت شدگان قبل از سال ۹۵ حذف شده است. اما برای گرفتن گواهی حصر وراثت، اگر متوفی قبل از فروردین ۱۳۹۵ فوت کرده باشد، نیاز به اظهارنامه مالیاتی دارید. بنابراین، در این مورد، مهم است که مراحل انحصار وراثت و صدور گواهی انحصار را دقیقاً دنبال کنید.

آخرین تغییرات مراحل صدور گواهی انحصار وراثت در رویه قضایی

با توجه به بخشنامه شماره ۳۸۳۸۴ مورخ ۷ /۷/ ۱۳۹۹ از سوی وزارت دادگستری، تغییرات جدیدی در مراحل صدور گواهی انحصار وراثت اعلام شده است. طبق این بخشنامه، اگر متوفی دارای اموال بیشتر از ۵۰۰ میلیون ریال معادل ۵۰ میلیون تومان باشد، گواهی انحصار وراثت بدون محدودیت صادر خواهد شد و برای آن نیاز به نشر آگهی وجود دارد. از سوی دیگر، اگر اموال شخص فوت‌شده کمتر از ۵۰ میلیون تومان باشد، شوراهای حل اختلاف گواهی انحصار وراثت محدود را صادر می‌کنند. این تغییر به دلیل حذف مرحله نشر آگهی، مدت زمان اخذ گواهی انحصار وراثت محدود را به شدت کاهش داده است، به طوری که این فرآیند حالا در مدت ۳ تا ۷ روز کاری انجام می‌شود. لازم به ذکر است که قبل از این تغییرات، حداقل میزان اموال برای حصر ورثه نامحدود، ۳۰ میلیون ریال بوده است؛ اما با تأیید ریاست قوه قضاییه و تصویب بخشنامه جدید، این میزان به ۵۰ میلیون تومان افزایش یافته است.

گواهی تسلیم اظهارنامه مالیاتی چیست؟

گواهی تسلیم اظهارنامه مالیاتی به معنای تصدیق و اعلام اداره مالیات مینی است که اظهارنامه مالیات بر ارث توسط یکی از وراث پس از فوت شخص متوفی، ثبت شده است. این گواهی از اداره مالیات مینی صادر می‌شود و در مراحل انحصار وراثت، به ویژه پیش از دادخواست یا در حین اجرای مراحل انحصار، به شورای حل اختلاف ارائه می‌شود.

وراثانی که می‌خواهند امور مالیاتی متوفی را مدیریت کنند، باید ابتدا اظهارنامه مالیات بر ارث را ثبت کنند. در صورتی که شخص متوفی قبل از سال ۱۳۹۵ فوت کرده باشد و وراث هنوز به مراحل انحصار وراثت نپرداخته باشند، آنها موظف به ثبت اظهارنامه مالیات بر ارث قبل از دادخواست یا حین اجرای مراحل انحصار وراثت هستند. پس از ثبت، گواهی تسلیم اظهارنامه مالیات بر ارث از اداره مالیات مینی دریافت می‌شود و به عنوان اسنادی محکم در شورای حل اختلاف ارائه می‌گردد. وارثان فوت شدگان پس از سال ۱۳۹۵ نیز می‌توانند اظهارنامه مالیاتی را پس از انجام مراحل انحصار وراثت ثبت نمایند.

برگه استشهادیه محضری حصر ورثه چیست؟

برگه استشهادیه محضری حصر ورثه، یک مرحله مهم در فرایند انحصار وراثت است. در این مرحله، سه نفر به یکی از دفاتر اسناد رسمی مراجعه می‌کنند و با تکمیل فرم مربوط به استشهادیه، اطلاعات مرتبط با افراد فوت‌شده را ثبت می‌کنند. این فرم حاوی جزئیات ورثه‌ها و ارثیه‌های متوفی می‌باشد. سپس دفتر اسناد رسمی این اطلاعات را بررسی کرده و با امضاء، گواهی و تصدیق می‌کند. لازم به ذکر است که در صورتی که شخص موکل به نیاز به حضور در دفتر اسناد رسمی نباشد یا بخواهد از خدمات وکیل برای انجام این مرحله بهره‌مند شود، می‌تواند با اخذ استشهادیه محضری توسط وکیل، بدون نیاز به حضور شخصا و بدون آوردن شواهد، اقدام به انجام این مرحله نماید. در مورد قانون جدید انحصار وراثت، تاکنون هیچ تغییر قانونی اعلام نشده است. بنابراین، برای فوت شدگان قبل از سال ۹۵، هنوز نیاز به اخذ گواهی تسلیم اظهارنامه مالیات بر ارث یا مفاصاحساب مالیاتی برای دریافت گواهی انحصار وراثت وجود دارد.

آثار داشتن گواهی حصر وراثت چیست؟

استفاده از گواهی حصر وراثت به وراث و ذی‌نفعان امکان می‌دهد تا در تمام امور حقوقی و اداری، از جمله دفاتر اسناد رسمی و بانک‌ها، اقدام کنند. عدم حصر وراثت موجب مشکلاتی در تقسیم و انتقال دارایی‌ها می‌شود و از این رو به ادارات دولتی و بانک‌ها نیازمند داشتن گواهی حصر وراثت می‌شوند. افراد جانشین و نماینده قانونی شخص فوت‌شده معتقد به اطلاعات درج شده در گواهی حصر وراثت می‌شوند، که این اطلاعات شامل نام و اطلاعات وارثان معتبر می‌باشد.

جریمه مالیات برارث باتوجه به قانون اصلاح شده:

بعد از سال ۱۳۹۵ ورثه ملزم په پرداخت جریمه مالیات بر ارث نبوده 

ولی موظف هستند اظهارنامه مالیات بر ارث را حداکثر تا یک سال بعد از فوت متوفی، به سازمان امور مالیاتی تقدیم کنند. ارائه به موقع این سند به اداره مالیات، این امکان را برای ورثه فراهم می‌کند تا باکسر ومعافیت واجبات مالی و عبادی و دیون ، مهریه ، هزینه‌های کفن و دفن بهره مند شوند.البته بر خلاف قانون سابق، الزامی به پرداخت مالیات بر ارث تمام اموال، با توجه به قانون اصلاح شده وجود ندارد.

مدت زمان انحصاروراثت بعدازفوت؟

 در گرفتن گواهی انحصاروراثت قانون زمان محدود و مشخصی را معین نکرده است و ورثه مختار هستند که هر زمانی که تمایل دارند درخواست را ثبت نمایند. ولی بنا به دلایلی که ممکن است مشکل ساز شود توصیه میکنیم در سریع ترین زمان ممکن بعدازفوت ، ورثه اقدام به اخذ گواهی انحصاروراثت نمایند، بطور مثال در پرداخت مالیات بر ارث دارایی متوفی اداره مالیات درخصوص هزینه هایی مانند کفن و دفن، دیون ، مهریه..... فقط تا یکسال از تاریخ فوت وراث را از پرداخت مالیات معاف می نماید.یا فوت یکی از ورثه که کار را پیچیده تر و وراث بیشتری را باید در امور ترکه سهیم نموده و راه طولانی تری باید طی شود.

اگر انحصاروراثت نشود چه میشود؟

در تمام اقدامات حقوقی، بانکی و ثبتی و … فقط به درخواست ذی نفع ترتیب اثر داده میشود و زمانی که شخصی فوت می نماید لزوم تعیین ورثه متوفی فقط بوسیله گواهی انحصاروراثت مشخص میگردد . در صورت عدم اقدام به دریافت گواهی، امکان تقسیم و یا انتقال ترکه و انجام اموری که مربوط به ادارات دولتی و بانک‌ها است، وجود نخواهد داشت.