دعاوی مالی که در قراردادها و معاملات در مرجع قضایی مطرح میشود، شامل موارد ذیل است:
-دعوای الزام به تنظیم سند ماشین، منزل و زمین
-دعوای ابطال تعهد و معامله مالی
-دعوای الزام به تحویل مبیع
-مطالبه ثمن مبیع
-دعوای استرداد ثمن و مبیع
-دعوای مطالبه وجه التزام در قرارداد
مهمترین مصادیق دعاوی مالی، مطالبه اوراق تجاری مانند سفته،چک و برات است. مصادیق دعاوی مالی به شرح ذیل است:
-مطالبه مبلغ چک
-مبلغ دیه
-مبلغ خسارت
-مطالبه ما به التفاوت اجاره
-مطالبه حق الوکاله
مهمترین دعاوی مالی شامل موارد ذیل است:
-مطالبه ثمن مبیع یا استرداد ثمن معامله
-مطالبه سهم الارث
-اثبات مالکیت
-مطالبه مهریه و نفقه
– خلع ید
-ابطال سند مالکیت اموال غیرمنقول
-مطالبه مورد صلح
-الزام به تحویل مبیع در معامله
دعاوی مالی کیفری، زمانیکه شخص، عملی که براساس قانون، انجام یا ترک آن ممنوع است، را مرتکب شود.، قابل طرح در مرجع قضایی است.
دعاوی مالی شامل دعاوی مالی حقوقی و کیفری است. دعاوی مالی حقوقی، مربوط به دعاوی اشخاص و اموال است. مثال دعوای تقاضای طلاق، دعوای غیرمالی است، اما مطالبه مهریه، دعوای مالی است.
دعاوی مطرحشده در مراجع قضایی شامل دعاوی مالی و غیرمالی است که در هزینه دادرسی و تجدیدنظرخواهی موثر است. دعاوی مالی، دعوایی است که خواهان برای محکومیت طرف مقابل و الزام وی به پرداخت مالی، در دادگاه حقوقی مطرح میکند. بنابراین دعاوی که خواسته دعوا مال یا خواسته قابل تبدیل به پول است، دعاوی مالی محسوب میشوند.
مهمترین ویژگیهای حقوق مالی به شرح ذیل است:
-حقوق مالی، برای فرد سود و منفعت مالی دارد. یعنی این سود را میتواند به پول تبدیل کند که ارزش اقتصادی دارد. اما حق غیرمالی را نمیتوان مستقیم به پول تبدیل کرد.
-حقوق مالی، قابل انتقال به افراد دیگر است. مثال، شخصی که مالک خانهای است، حق مالکیت نسبت به خانه دارد. بنابراین با فروش خانه به شخص دیگر، حق مالی خود را به فرد دیگر انتقال میدهد. اما حق غیر مالی مانند حق زوجیت و بنوت قابل انتقال به شخص دیگر نیست.
-حقوق مالی قابل اسقاط است و شخص با اراده خود میتواند از این حق بگذرد. مثال، شخص نسبت به ارث، مالک ارثیه است، اما میتواند از حق مالی ارثیه بگذرد. اما حقوق غیر مالی قابل اسقاط نیست. مثال، پدر نمیتواند از فرزند خود بگذارد و بگوید آن را نمیخواهم.
-حقوق مالی قابل توقیف هستند. مثال اگر شخصی بدهی داشته باشد، طلبکاران آن شخص میتوانند از دادگاه، توقیف حقوق مالی شخص را تقاضا کند.
یکی از مصادیق حق عینی، حق عینی تبعی است که دارای سه منشا قراردادی، قضایی و قانونی است.
-منشا قراردادی: در این حالت شخص براساس قرارداد، نسبت به مالی، حق عینی تبعی به دست می آورد. مانند قرارداد رهن
-منشا قضایی: در این حالت،شخص بر اساس تصمیم و رای دادگاه، نسبت به مالی، حق عینی تبعی به دست می آورد، مانند صدور قرار توقیف اموال بدهکار
-منشأ قانونی: در این حالت شخص براساس قانون، نسبت به مالی، حق عینی تبعی به دست می آورد. مثال بعد از فوت شوهر، اموال غیرمنقول به زن تعلق نمی گیرد و زن فقط از قیمت مال غیرمنقول ارث می برد. در صورتی که مال غیرمنقول شوهر فروخته شود و سهم زن پرداخت نشود، زن می تواند براساس قانون، مال غیرمنقول را توقیف، تا سهم وی از فروش مال غیرمنقول به وی پرداخت شود.
حق دینی، یکی از مهمترین حقوق مالی است که متداول ترین نوع حق دینی، رابطه بدهکارو طلبکار است. در این نوع حق، رابطه مستقیم بین دو شخص و همچنین رابطه غیرمستقیم شخص با یک مال به وجود می آید. مثال، شخص الف به شخص ب مبلغی بدهکار است. در این حالت، شخص ب رابطه غیرمستقیم با مبلغ مورد نظر دارد.
حقوق مالی، حق مالکیتی است که افراد نسبت به اموال خود براساس قانون پیدا میکنند. حقوق مالی براساس موضوع حق به حق عینی و دینی تقسیم میشود.
-حق عینی: حقی که به شکل مستقیم به یک عین تعلق دارد.
-حق دینی: حقی است که شخص نسبت به دیگری دارد و در واقع همان حق شخص است. مانند پرداخت دین و بدهی شخص، انجام فعل یا ترک فعل
براساس ماده ۲۹ قانون مدنی، افراد نسبت به اموال و داراییهای خود، حقوق ذیل را دارند:
-حق مالکیت
-حق ارتفاق
-حق انتفاع
براساس تعریف قانون مدنی، مال شامل هر نوع اموال و دارایی با ارزش پولی و اقتصادی است.
عین: هر چیزی که به شکل فیزیکی و قابل لمس وجود دارد؛ مانند خانه، ماشین، فرش
منفعت: هر سودی که از عین به دست میآید؛ مانند سود اجاره منزل
-دیون: دارایی فقط جنبه مثبت ندارد و جنبه منفی اموال و دارایی که فرد موظف به اجرای حق مالی برای شخص دیگری است.
-مطالبات: مطالبات شامل دارایی بالقوه است که در صورتی که وصول شود، نوعی حق مالی است.
حقوق مالی، حقی است که مربوط به دارایی و اموال افراد در جامعه است که توسط قانونگذار برای حفظ این حقوق برای هر فرد، در قانون مدنی تعیین شدهاست. مهمترین حقوق مالی، حق انتفاع، حق ارتفاق و حق مالکیت است که در مقابل حقوق غیرمالی قرار میگیرند. حقوق غیرمالی مربوط به حق افراد خارج از دارایی و اموال است. مهمترین حقوق غیرمالی شامل، حق حضانت، حق بنوت و حق زوجیت است.
-قبل از انعقاد قراردادهای عمومی، به قواعد عمومی قراردادها مسلط شوید.
-متن قرارداد عمومی را با وکیل متخصص امور قراردادها بسپارید تا با دقت مطالعه و بررسی شود.
-در صورت ایجاد اختلافات قراردادی، برای حل اختلاف با توجه به متن قرارداد به مراجع صالح مانند داوری یا دادگاه عمومی حقوقی مراجعه کنید.
شماره رای وحدت رویه:9209970908500211
تاریخ رای وحدت رویه:۱۳۹۲/۰۵/۰۷
رای وحدت رویه: دعاوی مربوط به ضبط ضمانتنامه های بانکی و فسخ قرارداد بین شهرداری و اشخاص، امری ماهوی استِ، بنابراین مرجع صالح رسیدگی به این دعاوی، دادگاه عمومی حقوقی است و هیات حل اختلاف قید شده در شرایط عمومی پیمان، صالح به رسیدگی نیست.
براساس اصل ۱۵۹ قانون اساسی، مرجع صالح رسیدگی به دعاوی ناشی از اختلافات در قراردادهای عمومی، دادگاه عمومی حقوقی است. همچنین دیوان عدالت اداری به شکایت از تصمیمات و مصوبات ادارات و سازمانهای دولتی رسیدگی میکند. اما در خصوص اختلافات قرارداد عمومی، مانند الزام به انجام تعهدات قراردادی، اخذ مطالبات قرارداد عمومی، دادگاه عمومی حقوقی، صالح به رسیدگی است.
با بطلان قرارداد عمومی، قرارداد از نظر قانونی از ابتدای تنظیم قرارداد، اعتبار قانونی ندارد.
با بطلان قرارداد عمومی، قرارداد از نظر قانونی از ابتدای تنظیم قرارداد، اعتبار قانونی ندارد.
فسخ قرارداد عمومی به این معنی است که عقد قرارداد بر هم زده شده و آثار آن از بین میرود.
تعلیق در قراردادهای عمومی به معنی این است، که اجرای تعهدات طرفین قرارداد به صورت موقت با تاخیر انجام شود.
